Bu şanlı zincir, Mekke’nin kızgın kumlarında şahsiyetlerini tevhid ile mühürleyenlerle başlar. İslam’ın ilk kurbanları Hz. Yasir ve Hz. Sümeyye, bedenin köleleştirilse de ruhun asla teslim olmayacağını canlarıyla ilan ettiler. Mekke’nin en müreffeh hayatını, ailesini ve servetini bir kenara iterek "hakkın sarsılmaz şahidi" olan Musab b. Umeyr, şahsiyetin sadece bir vazgeçiş değil, muazzam bir inşa süreci olduğunu gösterdi. O, İslam’ın ilk öğretmeni olarak gönderildiği Yesrib’in cahiliye karanlığını, hikmetli dili ve tavizsiz şahsiyetiyle dağıtarak orayı "Medine"ye (Medeniyetin merkezine) dönüştüren mimardır. Musab, bir şahsiyetin tek başına bir şehri nasıl fethedebileceğinin, pasif bir din-darlıktan aktif bir davetçiliğe nasıl evrilebileceğinin ebedî nişanesidir.
Uhud’un bağrında "Allah’ın Aslanı" unvanını kanıyla imzalayan Hz. Hamza, Peygamber’in kılıcını "hakkını vererek" kuşanan Ebu Dücane ve "Allah’ım, senin yolunda burnum ve kulaklarım kesilsin" diye dua edip duası kabul olan Abdullah b. Cahş, şahsiyetin bir "adanmışlık" olduğunu gösterdiler. Mute Meydanı’nda kolları kopsa da sancağı düşürmeyen Cafer-i Tayyar, sadakat timsali Zeyd b. Harise ve şairlik yeteneğini vahyin emrine veren Abdullah b. Revaha, şahsiyetin birer "vefa" ve "sadakat" abidesi olduğunu tarihe not düştüler. Kerbela’da haksızlığa karşı boyun eğmeyen Hz. Hüseyin ve Kâbe’nin gölgesinde şehadeti kucaklayan Abdullah b. Zübeyr, "izzetin zilletten üstün olduğunu" gelecek nesillerin hafızasına birer mühür gibi vurdular.
Asırlar geçti; bu kutlu miras, Kafkas dağlarında kartallaşan Şeyh Şamil’in şahsında "Hürriyet olmayan yerde ölüm vardır" nidasına dönüştü. Maraş’ta işgalcinin elini kadının iffetinden çeken Sütçü İmam, iffetin toplumsal bir direniş hattı olduğunu haykırdı. İstiklal Mahkemeleri’nin gölgesinde başını eğmeyen İskilipli Atıf Hoca ve zulme rükû etmeyen Şeyh Said, şahsiyetin "Allah’tan başka kimseden korkmamak" olduğunu canlarıyla mühürlediler.
Çölün aslanı Ömer Muhtar, darağacına yürürken "Biz asla teslim olmayız ya kazanırız ya ölürüz" derken; Hasan el-Benna Kahire sokaklarında "feda" ruhunu ilmek ilmek dokuyordu. Seyyid Kutub, darağacına giderken "Eğer Allah için öldürülüyorsam, buna itirazım yoktur" diyerek kalemiyle kurduğu şahsiyeti kanıyla imzaladı. Mevdudi ve Abdulkadir Udeh, çağın cahiliyesine karşı hukukun ve fikrin kalesini inşa ettiler.
Amerika’nın karanlık sokaklarında hakikati haykıran Malcolm X, ırkçılığın karşısına İslam’ın evrensel şahsiyetini kuşanarak 'insanın kendi enkazından nasıl bir kale inşa edebileceğinin' yaşayan kanıtı oluyordu. Harlem’in suç ve nefret kokan sokaklarında kaybolmuş bir ruhken, Hac yolculuğunda tattığı o evrensel kardeşlik şuuruyla kendi Hira’sını yaşadı. O güne kadar bildiği tüm öfkeyi, vahiyle birleşen bir asalete dönüştürüp Harlem sokaklarında modern bir vaiz kimliğiyle, uyuşturucunun ve aşağılanmanın pençesindeki bir toplumu ayağa kaldırmak için çırpındı.
Onun için şahsiyet; konforu reddetmek, "satılık olmadığını" kurşunların gölgesinde haykırmak ve hakikati Harlem’in en kuytu köşelerine kadar taşımaktır. O, sadece siyahların haklarını değil, İslam’ın insana verdiği asil izzeti savunduğu için hedef tahtasına konmuş ve 'şahitliğini' kürsüde canıyla mühürlemiştir. Harlem’in suç, uyuşturucu ve kimliksizlik kokan sokaklarında bir 'hiç' olarak başladığı yolculuğunu; Hira’nın soluğunu Hac yolculuğunda yeniden keşfederek küresel bir 'şahitliğe' dönüştürmüştür. O, Harlem’e döndüğünde sadece bir hatip değil, şahsiyeti vahiyle yeniden dokunmuş bir 'aktif iyi' idi.
Malcolm’u Harlem sokaklarında uykusuz bırakan, onu bir otel odasından pusuya düşürüleceğini bile bile kürsüye çıkaran şey, sadece politik bir öfke değil; kuşandığı o nebevi karakterin verdiği 'emanet' bilinciydi. O, halkını sadece beyaz adamın zincirlerinden değil, kendi nefislerinin, uyuşturucunun ve pasifliğin köleliğinden kurtarmak için çırpınıyordu. Malcolm için şahsiyet; Harlem’in en tekinsiz köşelerinde, gecenin zifiri karanlığında bir mazlumun elinden tutmak ve ona 'Sen Allah’ın kulusun, izzetlisin!' diyebilme cesaretidir. O, 'Bütün uyuyanları uyandırmak için bir tek uyanık yeter' derken, aslında Hira’da uyanan bir ruhun, Harlem’i nasıl bir diriliş meydanına, yaşam alanlarını nasıl bir direniş hattına çevirebileceğini gösteriyordu. Malcolm X, bir otel odasında ya da rahat bir yatakta değil; şahsiyetini canıyla mühürlediği o kürsüde şehadete yürürken, arkasında 'satılık olmayan' bir duruş ve 'asla boyun eğmeyen' bir meşale bıraktı.
Güney Afrika’nın zindanlarında İmam Abdullah Harun; İstanbul’un soğuk sokaklarında Sedat Yenigün ve Fatih Camii’nin avlusunda "Şehadet bir çağrıdır, tüm nesillere ve çağlara" diyen Metin Yüksel ve davasına adanmış Başbağlar köyünde imamlık yapan Adil Hoca, şahsiyetin gençlikte filizlenen devrimci ruhunu temsil ettiler. Çeçenistan’ın onurlu komutanı Cevher Dudayev, Lübnan’ın direniş sesi Abbas Musavi, Bosna’ nın bilge kralı Aliya İzzetbegoviç ve Bosna cephelerinde bir Anadolu yiğidi Selami Yurdan, şahsiyetin sınır tanımayan bir ümmet coğrafyası olduğunu kanıtladılar.
Aliya İzzetbegoviç, Hira’nın aydınlığını Avrupa’nın ortasında, modern çağın en karanlık soykırımlarından birine karşı bir 'kurtuluş meşalesi' haline getiren o eşsiz zihnin adıdır. Onun şahsiyeti; sadece cephede düşmana karşı verilen askeri bir direniş değil, vahiyle mayalanmış derin bir entelektüel inkılaptır. Aliya, zindanların soğuk duvarları arasında 'Hira’nın dinginliğini' kuşanarak; İslam’ın sadece bir din değil, insanın yeryüzündeki onurunu koruyacak yegâne 'üçüncü yol' olduğunu dünyaya haykıran İslam’ın modern çağdaki en gür sesidir.
O, Bosna’daki kurtuluş mücadelesini yürütürken sadece toprakları özgürleştirmeyi hedeflemiyordu; asıl amacı, yıllarca ideolojilerin pençesinde kimliği unutturulmuş bir toplumu vahiyle yeniden inşa etmekti. "Yeryüzünün öğretmeni olmak için gökyüzünün öğrencisi olmak gerekir." derken, şahsiyetin kaynağını Hira’ya, eylemini ise meydana bağlıyordu. Aliya’nın önderliğindeki o ruh; çaresizliği vakara, mağlubiyet hissini ise sarsılmaz bir izzete dönüştüren, toplumu dipten zirveye değiştiren bir diriliş soluğuydu.
Bilge Kral’ın direnişi, düşmanına benzemeden savaş-ma ahlakını kuşanmaktı. O, savaşın en kanlı anlarında bile hukuktan ve adaletten milim sapmayarak, şahsiyetin sadece 'güç' değil, her şartta 'hakka şahitlik' olduğunu tarihin hafızasına kazıdı. Aliya için zafer; sadece bir savaşın kazanılması değil, Müslüman şahsiyetin Batı’nın kokuşmuş vicdanı karşısında tertemiz bir şekilde ayağa kalkmasıydı. Onun Bosna dağlarında yankılanan sesi, bugün Gazze’nin siperlerinde bir umut, yarının dünyasında ise adil bir yaşamın yegâne pusulasıdır.
Bangladeş’in darağaçlarında vakarını bozmayan Mevlâna Mutiur Rahman Nizami ve Abdülkadir Molla, şahsiyetin "son nefeste bile ahde vefa" olduğunu gösterdiler. Filistin topraklarında Fethi Şikaki, Ramazan Şallah ve mühendisliğin dâhisini direnişin dâhisi yapan Yahya Ayyaş, teknolojiyi imanın emrine verdiler. Afgan dağlarında bir nesli inşa eden Abdullah Azzam ve küresel emperyalizmin uykularını kaçıran Usame bin Ladin, şahsiyetin konforu terk edip hicreti kucaklamak olduğunu hatırlattılar.
Gazze’nin İzzet Burçları: Vahyin Ete Kemiğe Bürünmüş Hali
"Ölüm bir kez gelecek, o da Allah yolunda olsun" diyerek şahsiyetin korkuyu nasıl mağlup ettiğini haykıran ümmetin gür sedası Abdulaziz Rantisi adeta bir şehadet sevdalısıydı. O, zalime karşı eğilmeyen başın, vahiyle inşa edilen karakterin en keskin kılıcıydı. Rantisi için direniş; sadece bir toprak kavgası değil, Müslüman onurunun dijital ve materyalist çarklar arasında öğütülmesine verilmiş en onurlu cevaptı.
Direnişin stratejik aklı Salih Aruri; "Lâ" (Hayır!) demenin sadece sözle değil, bir akıl ve stratejiyle nasıl örüleceğini gösteren bir yeryüzü yıldızıydı. O, şahsiyetin "vefa ve emanet" üzerine kurulu olduğunu, gurbette ve sürgünde dahi olsa davasına olan sadakatini her an diri tutarak kanıtladı. Aruri, İslam şahsiyetinin sadece bir heyecan değil, aynı zamanda derin bir basiret ve feraset olduğunu tarihe not düştü.
Sabrın ve vakârın zirvesi İsmail Haniye; evlatlarını ve torunlarını şehadete uğurlarken yüzündeki o sarsılmaz metanetle, şahsiyetin bir "teslimiyet ve rıza" makamı olduğunu tüm dünyaya öğretti. Onun duruşu, Ahzab 35'te geçen o "sabredenler ve doğru olanlar" sıfatının yaşayan tefsiriydi. Haniye, makamların gelip geçici, izzetin ise ancak Allah’a ve Rasulü'ne olan ahde vefada olduğunu vakar dolu hayatıyla mühürledi.
Elinde asasıyla son nefesine kadar siperde bekleyen Yahya Sinvar; modern çağın "süper güç" masallarını tek bir hamleyle yerle yeksan eden o fırtına yürekli şahsiyetti. O, "Hira’nın dinginliğini" zindanda geçirdiği çeyrek asırda bir direniş stratejisine dönüştürmüş, asasıyla sadece düşmana değil, ümmetin ümitsizliğine de meydan okumuştu. Sinvar’ın son ana kadar bırakmadığı o asası; Hz. Musa’nın firavuni düzenleri devi-ren mucizesinin, 21. yüzyıldaki izzetli bir yansıması olarak tarihe geçti.
Ve yüzündeki örtüyle tüm dünyanın yüzündeki maskeyi düşüren Ebu Ubeyde; şahsiyetin "isimsiz ve gösterişsiz" ama sarsılmaz bir "güven ve şahitlik" abidesi olduğunun sembolüdür. O, modern dünyanın 'görünürlük' ve 'şöhret' putunu bir kenara iterek, sadece davasının sesi olmayı seçti. Onun örtüsü, zalimlerin riyakârlığını, sessiz kalanların zilletini ortaya çıkaran bir ayine; sesi ise Hira’dan gelen o ezeli hakikatin Gazze siperlerinden yükselen yankısı oldu.
Burada isimlerini andığım ve anamadığım yeryüzü yıldızları birer biyografi değil, Hira’dan süzülüp Gazze’ de zirveleşen tek bir şahsiyet hikâyesidir. Onlar; pasif bir iyiliğin değil, "aktif bir izzetin" mimarlarıdır. Şahsiyet; Hz. Hamza’nın heybeti, Musab’ın muallimliği ve Sinvar’ın son ana kadar bırakmadığı o asasıdır.
Bu şanlı kervan bize şunu fısıldıyor: Şahsiyet, statik bir kimlik değil, her an yeniden inşa edilen dinamik bir şahitliktir. Hira’nın silsilesinden gelen bu yiğitler, imanı bir teselli kaynağı değil, bir "direniş hattı" olarak kuşanmışlardır. Onların hayatları; pasif iyiliğin celladı, aktif izzetin ise muştusudur. Şahsiyet; konforlu zindanlardan vazgeçip, Bedir’in susuzluğuna, Uhud’un sarsıntısına ve Gazze’nin ateş çemberine talip olmaktır. Bizim hikâyemiz, sadece ölenlerin değil, ölümü öldürerek ebedî bir şahsiyet devşirenlerin hikâyesidir.
Şimdi sormamız gereken soru şudur: Biz bu zincirin neresindeyiz? Dijital ekranların uyuşturduğu ruhlarımızı, seküler dünyanın haz odaklı kuşatmasından çekip çıkarabilecek miyiz?
Şu hususu asla unutup aklımızdan çıkarmayalım: Hira’ nın şuurunu kuşanmayanlar, Gazze’nin izzetini sadece ekrandan izlemeye mahkûmdurlar. Arzın imarı ve neslin ıslahı davası, ellerini taşın altına koyan, vaktin kıymetini bilen ve şahsiyetini vahiyle tahkim eden "aktif iyilerin" omuzlarında yükselecektir. Mazeretlerin arkasına sığınmak, bu kutlu kervana ihanettir.
Hikâye bitmedi; Hira’dan başlayan o kutlu yürüyüş, senin şahsiyetinde yeni bir soluk bulmayı bekliyor. Ya bu izzet silsilesine eklenen bir halka olacağız ya da tarihin hüsran sayfalarında kaybolup gideceğiz. Karar, vaktin ve emanetin sahibi olan senindir.
Tarihin bu şanlı şahitleri, şahsiyetin sadece bir söz değil, kanla ve terle yazılan bir şahitlik olduğunu ispat ederek aramızdan ayrıldılar. Onların mirası artık bizim omuzlarımızda, onların 'Lâ' çığlığı bizim dudaklarımızdadır. Şimdi, Hira’dan Gazze’ye uzanan bu uzun yolculuğun sonunda; heybemizde birikenleri birer azığa dönüştürme vaktidir.
#Hiradan #Gazze'ye #Şahsiyet #İnşası, sf. 163-171
Mehmet Hanifi Tosun
Yorumlar
Yorum Gönder